زمینه و اهداف: با توجه به شایع بودن مسمومیت های دارویی در کودکان، مطالعه زیر جهت بررسی دموگرافیک و تعیین داروهای شایع و نحوه دسترسی کودکان به داروها در مرکز پزشکی کودکان تبریز انجام گرفت.روش بررسی: مطالعه به صورت توصیفی، مقطعی و با جمع آوری اطلاعات پرونده بیماران بستری با مسمومیت دارویی از مرداد 1379 لغایت اسفند 1382 انجام و مجموعا 334 پرونده مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: نتایج بررسی نشان داد که بنزودیازپین ها، ضد التهاب های غیر استروییدی و ضد افسردگی های سه حلقه ای از گروه های دارویی و ایبوپرفین و تریاک از داروهای منفرد، شایع ترین دارویی مسموم کننده می باشند (P<0.001). علت مسمومیت در 79.6% موارد اتفاقی (P<0.001) و در 81.5% در کودکان زیر 6 سال بوده (P<0.001) و از نظر جنسی تفاوت معنی داری وجود نداشت (p=0.743).نتیجه گیری: شیوع بالای مسمومیت با بنزودیازپین ها و داروهای ضد افسردگی بیانگر استفاده بیش از حد این داروها در جامعه از یک طرف و سهل انگاری خانواده ها در نگهداری آن ها از طرف دیگر خواهد بود. وجود تریاک در رتبه دوم از داروهای منفرد و اپیوییدها در رده پنجم گروه دارویی می تواند نشانگر بالابودن وجود مواد مخدر در جامعه و دسترسی آسان کودکان به این فرآورده در خانه ها باشد.

سالانه هزاران مورد مرگ در اثر مسمومیت های دارویی در دنیا گزارش می شوند. مسمومیت های تصادفی عمدتا در بچه ها و بزرگ سالان بالای 50 سال سن رخ می دهند، در صورتی که مسمومیت عمدی مثلا از نوع خود مسموم سازی یا خودکشی بیش تر در سنین نوجوانی و جوانی دیده می شود. فهم الگوی مسمومیت ها به پیش گیری از آن ها خصوصا کاهش وقوع موارد خودکشی، کمک شایانی می کند. ضمنا کاهش موارد مسمومیت های اتفاقی و سایر انواع مسمومیت ها مثل مسمومیت های ناشی از شغل نیز کمک می کند. اغلب مواد شیمیایی، بالقوه قادر به ایجاد مسمومیت می باشند خصوصا اگر در شرایط مناسبی برای بروز آثار خود قرار گیرند. یکی از این شرایط مصرف خارج از حدود دوزهای توصیه شده است. در واقع در مورد داروها خصوصا مصرف بیش از حد یا اوردوز می تواند سبب بروز آثار سمی شود. به عبارت دیگر در دوزهای بالاتر از حد معمول دیگر داروها نقش درمانی نداشته و به عنوان سم تلقی می شوند. اصلاح این نگاه در جامعه و نیز استفاده از ابزار موثر آموزش و تثبیت مراکز اطلاع رسانی سموم و مسمومیت ها، در کاهش مرگ و میر و آسیب های اجتماعی ناشی از داروها و سموم می تواند نقش بسیار موثر و جدی داشته باشند.

زمینه و هدف: مسمومیت در کودکان یکی از مشکلات مهم در سلامت عمومی جامعه امروز می باشد. یکی از اساسی ترین عوامل ارتقای سلامت جامعه، توجه ویژه به سلامت کودکان است. هدف از مطالعه حاضر، بررسی انواع مسمومیت در کودکان 6 ماه تا 14 ساله مراجعه کننده به بیمارستان حشمتیه در سال 1399-1400 بود. مواد و روش­ها: این مطالعه مقطعی بر روی کلیه کودکان 6 ماه تا 14 سال مراجعه کننده به اورژانس بیمارستان حشمتیه در سال 1399-1400 با تشخیص مسمومیت انجام گردید. یافته­ها: نتایج مطالعه نشان داد مهم ترین عامل مسمومیت، مسمومیت با مواد مخدر یا 44/4 درصد و مسمومیت دارویی با 42/1 درصد می باشد. 17/5 درصد (22 نفر) بستری در بخش و 16/7 درصد (21 نفر) بستری در اورژانس بودند. بیشتر کودکانی که مسمومیت ناشی از مصرف اپیوم داشتند در رده سنی 6 ماه تا قبل از 2 سالگی بودند و بیشتر کودکانی که مسمومیت دارویی و مسمومیت به دلیل الکل داشتند در رده سنی 12 تا 14 سال قرار داشتند (0/001>P). در این مطالعه مورتالیتی صفر گزارش گردید. نتیجه گیری: آموزش همگانی و کافی و آگاهی دادن به والدین در مورد مسمومیت ها، نحوه پیشگیری از آنها و رعایت نکات ایمنی در نگهداری داروها، همچنین سامان دادن به عرضه داروهای بدون نسخه و نیز کنترل و مهار اعتیاد و سوءمصرف مواد مخدر، باید در اولویت قرار گیرد تا سلامت این گروه از جامعه حفظ شود.

توکسیک اوپتیک نوروپاتی یکی از بیماری های ناشی از مصرف داروهایی است که در درمان بیماری های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. این عارضه به علت صدمه عصب بینایی در اثر مواد سمی موجود در کارخانجات و یا مصرف مواد غذایی حاوی سموم به وجود می آید و از طرف دیگر در بعضی از موارد، این بیماری در مراحل نهایی که امکان برگشت پذیری اختلالات بینایی وجود ندارد، تشخیص داده می شود. این عارضه در هر دو جنس به طور یکسان روی می دهد و در هر سن و نژادی می تواند رخ دهد. در این مقاله علل شایع، تظاهرات بالینی و کنترل این عارضه مورد بررسی قرار گرفته است.

اهداف: تعیین پروفایل شیمیایی، نقش اساسی در شناسایی ناخالصیهای دارویی هرویینهای مکشوفه و بررسی تاثیرات مخرب سوء مصرف آن دارد. هدف این تحقیق، شناسایی ناخالصیهای دارویی هرویینهای مکشوفه با استفاده از تکنیکهای کروماتوگرافی گازی با آشکارساز یونش شعلهای(FID-GC (و طیف سنجی جرمی (MS-GC (و مقایسه و بررسی روند تغییرات ناخالصیهای هرویین در چند سال گذشته بود. مواد و روشها: پژوپژوهش حاضر، از نوع تحلیلی-کاربردی است. جامعه آماری تحقیق شامل 440 نمونه هرویین توقیفشده در سطح کشور بود و نمونهها در آزمایشگاه مرجع آنالیز مواد مخدر و روانگردان پلیس مبارزه با مواد مخدر فراجا در سال 1402 بررسی شدند. برای تعیین پروفایل نمونههای هرویین، 5 میلیگرم از هر نمونه پودری هرویین در یک میلیلیتر از محلول اتانول وکلروفرم )1: 1( که دارای 0/3 میلیگرم استاندارد خارجی دوکوزان بود، با کمک دستگاه آلتراسونیک حل و برای شناسایی ناخالصیهای دارویی هرویینها به دستگاههای MS-GC و FID-GC تزریق شد. ناخالصیهای دارویی هرویینهای مکشوفه با استفاده از تکنیکهای کروماتوگرافی گازی با آشکارساز یونش شعلهای (FID-GC (و طیف سنجی جرمی (MS-GC (که به ترتیب از نرمافزارهای Chemstation و Masshunter استفادهشد. یافتهها: داروهای استامینوفن، کافیین، دکسترومتورفان، دیازپام، فنوباربیتال، لیدوکایین، کلوتریمازول، فنلفتالئین به عنوان ناخالصی در نمونههای هرویین مکشوفه وجود داشتند. کافیین، استامینوفن و دکسترومتورفان در مقادیر باال برای افزایش مقدار و دیازپام، فنوباربیتال، لیدوکایین، کلوتریمازول به مقدار جزیی جهت افزایش تأثیرات به هرویین افزوده شدند. در 440 نمونه بررسیشده، 75 درصد نمونهها دارای کافیین، 41 درصد استامینوفن و 28 درصد دکسترومتورفان و 5 درصد نمونهها دارای سایر داروها و 25 درصد از نمونهها فاقد ناخالصی دارویی بودند. نتیجهگیری: پروفایل دارویی هرویینهای مکشوفه نشان میدهد که هرویینهای عرضهشده به بازار دارای افزودنیهای دارویی متعددی است و نوع و فراوانی آنها در حال تغییر است. کافیین، استامینوفن و دکسترومتورفان، مهمترین افزودنیهای هرویین هستند که به منظور افزایش اثرات و مقدار افزوده میشوند. اضافهشدن این داروها به هرویینهای مکشوفه، روند افزایشی دارد. ترامادول، بی پریدین، فنیرآمین، کلروکویین، کلونازپام که در سالهای 1385 و 1386 به هرویینها اضافه میشد، از سال 1392 از ترکیب هرویینها حذف و با داروهای کلوتریمازول، دیازپام، فنولفتالیین و لیدوکایین جایگزین شدهاند. با وجود گزارش حضور زایالزین، فنتانیل، اوالنزاپین، سرترالین و تریمتوپریم در ترکیب هرویینهای مکشوفه سایر کشورها، مواد دارویی مورد نظر در هرویینهای مکشوفه در سطح کشور یافت نشد.

زمینه و هدف: یکی از محدودیت ها و مشکلات در مدیریت بیماران مبتلا به کاهش سطح هوشیاری ناشی از مسمومیت های دارویی، ناتوانی در مصاحبه با بیمار است. هدف از این مطالعه مقایسه خصوصیات دو زیر گروه شامل بیماران با سابقه اقدام به خودکشی قبلی و بدون سابقه اقدام به خودکشی قبلی است.روش کار: در این مطالعه مقطعی، 19 بیمار با سابقه اقدام به خودکشی و 66 بیمار بدون این سابقه از بین بیمارانی که بدنبال مسمومیت با مواد دارویی در ماه های شهریور، مهر و آبان سال 1388 در مراکز مسمومیت بیمارستانهای آموزشی درمانی در تهران - ایران بستری بودند انتخاب شدند. همه بیماران دارای کاهش سطح هوشیاری ناشی از مسمومیت های دارویی بودند. وضعیت دموگرافیکی، ویژگیهای ماده دارویی مصرف شده، سابقه بیماریهای قبلی و سابقه مصرف مواد غیرقانونی در بیماران ثبت شد. برای مقایسه بین دو گروه ازآزمون کای دو و من ویتنی استفاده شد. تجزیه و تحلیل آماری توسط نرم افزار SPSS نسخه 16 انجام گردید.یافته ها: سابقه اقدام به خودکشی قبلی با نوع ماده دارویی منجر به کاهش سطح هوشیاری ناشی از مسمومیت، ارتباط معنی داری داشت (p=0.04). سابقه بیماری روحی روانی (p<0.01)، تعداد قرص مصرف شده (p=0.02)، فاصله زمانی بین مصرف دارو و رسیدن نیروهای اورژانس به محل (p=0.021)، شرح حال مسمومیت عمدی توسط خود بیمار (p=0.001)(Self Poisoning)، درجه کاهش سطح هوشیاری (p=0.046)، اصلاح نشدن سطح هوشیاری بعد از اقدامات اولیه اورژانس (p=0.02) و نیاز برای مراقبت های درمانی بعدی و پیشرفته (p=0.013) در بیماران مبتلا به کاهش سطح هوشیاری با سابقه اقدام به خودکشی قبلی در مقایسه با گروه دیگر بیشتر بود. تفاوت معنی داری بین دو گروه از نظر سن، جنس و سابقه مصرف مواد غیرقانونی وجود نداشت.نتیجه گیری: در بیماران بدون سابقه قبلی اقدام به خودکشی شایعترین علت مسمومیت دارویی مواد غیرقانونی و در بیماران با سابقه قبلی اقدام به خودکشی داروهای قانونی و غیرمخدر بود.

زمینه و هدف: اکثر مسمومیت های حاد، خفیف و بدون عارضه بوده ولی ندرتا عوارض خطیر داشته و حتی منجر به مرگ می شوند. حدود70% مسمومیت ها در کودکان رخ می دهد، بیش از 90% موارد تصادفی و به راحتی قابل پیشگیری می باشند. عوامل شایع مسمومیت حاد کودکان در هر منطقه به خاطر تفاوت های فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی متغیر است. افزایش تولید و توزیع فرآورده های دارویی و شیمیایی جدید شیوع عوامل مسمومیت را تغییر می دهند. این مطالعه با هدف بررسی مسمومیت های شایع، ویژگی های کودکان مسموم در این منطقه جغرافیایی انجام شد.روش کار: این مطالعه به صورت گذشته نگر انجام شد. از فروردین ماه 1378 لغایت اسفند 1381 تعداد 306 پرونده با عنوان مسمومیت حاد کودکان بستری شده در مرکز پزشکی کودکان تبریز تحت بررسی قرار گرفت. اطلاعات مربوط به سن، جنس، نوع (تصادفی- عمدی)، عوامل، نحوه مسمومیت، محل سکونت، مدت بستری، علایم بالینی، زمان مراجعه و مرگ و میر مورد ارزیابی قرار گرفتند.یافته ها: از 306 بیمار مسموم مورد بررسی 3/53% مذکر و 7/46% مؤنث بودند. بیشترین موارد مسمومیت (31%) در گروه سنی 2-1 سال و کمترین آن (3/1%) در گروه سنی زیر 6 ماه قرار داشت. حدود 95% موارد اتفاقی و 5% عمدی و اکثرا به قصـد خودکـشی در کودکان بالای 10 سال اتفاق افتاده بود. محل سکونت 63% آنان شهر تبریز، 5/29% روستایی و 5/7% سایر شهرهای استان بود. از نظر عوامل مسمومیت داروها (5/45%) درصدر قرار داشته و در مراتب بعدی به ترتیب شیوع هیدروکربن ها (26%)، ارگانوفسفره (7%)، ترکیبات آتروپینی و تاتوره (6%)، مرگ موش (6/3%)، اوپیات ها (9/2%)، منواکسید کربن (2/2%)، و بالاخره الکل، قارچ ها، گزش حشرات و حیوانات، مواد اسیدی و بازی با شیوع کم تر (جمعا 8/6%) قرار داشتند. متوسط زمان بستری در بیمارستان دو روز بوده است و سه مورد از 306 بیمار فوت نمودند.نتیجه گیری: مسمومیت دارویی شایع ترین نوع مسومیت بود و در درجه دوم هیدروکربن ها قرار داشتند. به نظر می رسد به منظور پیشگیری از وقوع مسمومیت، رسانه های گروهی به ویژه تلویزیون می توانند نقش محوری در افزایش سطح آگاهی خانواده ها داشته باشند.